Stuifmeel is het eiwit

Een volk heeft in het najaar een volle honingkamer en gaat toch de winter niet goed door. Er was voer genoeg. Wat ontbrak er dan?

Waarschijnlijk stuifmeel, en dat is de voorraad waar bijna niemand naar kijkt.

Honing en suiker leveren energie: warmte en vliegkracht. Maar een larve die uitgroeit tot bij bestaat uit eiwit, en dat komt uitsluitend uit stuifmeel. Voedsterbijen eten het, zetten het om in voedersap, en daarmee groeien de larven. Geen stuifmeel betekent geen broed, hoeveel honing er ook ligt.

Dat maakt stuifmeel de stille beperkende factor. Een volk met veel nectar en weinig stuifmeel kan wel bouwen en vliegen, maar niet uitbreiden. En in het najaar heeft het gevolgen die je pas maanden later ziet: winterbijen leggen een eiwitreserve aan in hun vetlichaam, en die reserve moeten ze meekrijgen in augustus. Wie dan te weinig stuifmeel had, heeft in november bijen die eerder opbranden.

Je herkent stuifmeel in de kast aan de gekleurde cellen rond het broed: geel, oranje, soms grijsblauw of bijna zwart, afhankelijk van waar het vandaan komt. Die kleurverschillen zijn geen probleem maar een aanwijzing over wat er bloeit.

Suiker bijvoeren lost dit niet op. Dat vult alleen de energiekant aan. Er bestaat wel eiwitdeeg, een stuifmeelvervanger, en dat kan een volk door een tekort heen helpen. Het haalt het niet bij echt stuifmeel, waarin ook vetten, vitamines en sporenelementen zitten die per plant verschillen. Wie in een schrale omgeving zit heeft daarom meer aan iets bijplanten dat laat bloeit dan aan een pot deeg.