Wat een volk binnenhaalt

Je ziet op een dag in mei nauwelijks bijen bij je kast, en twee dagen later is het een komen en gaan. Er is niets veranderd aan je volk. Wat is er dan wel veranderd?

Buiten. En dat is het onderwerp van deze hele module.

Een volk haalt vier dingen. Nectar, de suikeroplossing uit bloemen, waarvan het zijn energie maakt. Stuifmeel, het eiwit waarmee larven worden grootgebracht. Water, om te koelen en om voorraad te verdunnen. En propolis, de hars waarmee het kieren dichtmaakt en de kast schoonhoudt.

Wat het haalt, hangt volledig af van wat er bloeit binnen een kilometer of drie. Dat heet de dracht, en het is de belangrijkste variabele die je niet in de hand hebt. Twee volken op tien kilometer van elkaar kunnen in dezelfde week een compleet ander seizoen hebben.

Een volk zoekt niet willekeurig. Verkenners gaan uit, en wie iets vindt dat de moeite waard is, geeft de vindplaats door met een dans op de raat. De richting zit in de hoek ten opzichte van de zon, de afstand in de duur van het kwispelen. Daardoor kan een volk binnen een uur van niets naar honderden bijen op dezelfde boom schakelen. Dat verklaart het verschil tussen die twee dagen.

Let vooral op de bijen die met gekleurde bolletjes aan hun achterpoten binnenkomen. Dat is stuifmeel, en stuifmeel gaat naar larven. Vaak betekent het dus dat er broed is. Zeker is het niet: hoeveel er binnenkomt hangt net zo goed af van wat er buiten bloeit, en over de koningin zegt het niets.