Kalkbroed, nosema en darmproblemen

Voor het vlieggat liggen harde, witte brokjes ter grootte van een larve. En op de voorkant van de kast zitten bruine spatten. Twee verschillende dingen, en geen van beide is meldplichtig. Wat zijn ze?

Kalkbroed en een darmprobleem, en allebei zeggen ze vooral iets over de conditie van het volk.

Kalkbroed is een schimmel die larven aantast. De larve sterft en droogt in tot een hard, wit of grijszwart brokje dat op een stukje kalk lijkt. Werksters slepen die mummies naar buiten, en daarom vind je ze op de bodemschuif of voor het vlieggat.

Het is zelden een ramp. Kalkbroed komt op als een volk het moeilijk heeft: te vochtig, te koud, te weinig bijen voor de ruimte die het moet warm houden. Een sterk volk ruimt het op en groeit eroverheen. Wat helpt is dan ook geen middel maar betere omstandigheden: de kast droger en zonniger zetten, terugbrengen naar de ruimte die het volk echt bezet, en oude raat vervangen. Blijft het jaar na jaar terugkomen in hetzelfde volk, dan is de koningin een reden om naar te kijken, want de gevoeligheid is deels erfelijk.

Nosema is iets heel anders: een parasiet in de darm van volwassen bijen. Je ziet hem niet zelf, je ziet de gevolgen. Een volk dat in het voorjaar niet op gang komt, bijen die verzwakt zijn, en soms bruine vlekken op de ramen en de voorkant van de kast.

Maar wees voorzichtig met die vlekken als bewijs. Bijen houden hun ontlasting op zolang ze binnen zitten, en na een lange winter zonder een enkele vliegdag kan een volk het gewoon niet meer ophouden. Dat is geen ziekte, dat is een lange winter. Ook slecht of vergist voer kan het geven.

Wat bij nosema helpt is hygiëne: oude raat vervangen, materiaal schoonmaken, en zorgen dat het volk droog staat. En hetzelfde als bij kalkbroed: een sterk volk komt er meestal doorheen, een zwak volk niet.