Dit is les 3 van de 7. De lessen bouwen op elkaar voort, dus je haalt er het meeste uit als je bij het begin start.
Naar les 1: Welke kast je kiestLes 3 · De kast, je gereedschap en veilig werken
Ramen, kunstraat en bouwraam
3 min lezen
Waarom zit een bijenvolk in een kast met losse ramen, en niet gewoon in een holle boom met vaste ?
Omdat je in een holle boom niets kunt zien zonder alles kapot te maken. Het losse raam is de uitvinding waar de hele moderne imkerij op rust.
Een raam is een houten lijst waarin de bijen hun raat bouwen. Omdat de lijst overal een kleine centimeter vrij houdt van de wand, bouwen de bijen die ruimte niet vol en kun je het raam eruit tillen. Die ruimte heet de bijenruimte, ongeveer zes tot negen millimeter, en het is precies de afstand die bijen openlaten als looppad. Meer, en ze bouwen er raat in; minder, en ze kitten hem dicht. Helemaal los komt een raam trouwens nooit: bijen kitten de randen vast met , de kleverige hars die ze uit boomknoppen halen en waarmee ze kieren dichtmaken. Daarom hoort er een beitel bij je gereedschap. Daarover gaat de laatste les van deze module.
In dat raam hangt meestal kunstraat: een vel bijenwas met het patroon van de cellen erin geperst. Dat is geen luxe. Zonder richting bouwen bijen raat zoals het hun uitkomt, dwars door de lijsten heen, en dan is het uitneembare raam weer nutteloos. Met kunstraat bouwen ze recht en in het midden.
Er is één raam dat je bewust leeg laat, of alleen met een strookje kunstraat aan de bovenlat: het . Daar bouwen de bijen wat ze zelf willen, en dat is meestal darrenraat. Dat is nuttig om twee redenen. Het volk krijgt de darrenbouw die het toch wil maken, en jij krijgt een plek waar je die geconcentreerd aantreft. Dat laatste blijkt later bruikbaar tegen , want die mijt kiest . Hoe je zo'n raam dan gebruikt, en waarom het averechts werkt als je te laat bent, staat in de module over varroa. Begin er dus pas aan als je die les hebt gehad.
Zo redeneert een ervaren imker bij een raam vol kromme bouw:
- 1.
Dit zie ik: raat die van het ene raam naar het volgende doorloopt en aan de lijsten vastzit.
- 2.
Dit zegt mij: hier is zonder richting gebouwd, en de ramen zijn nu niet los te krijgen zonder schade.
- 3.
Dit weet ik nog niet: of er broed in die kromme bouw zit.
- 4.
Daarom controleer ik: voorzichtig, van de rand naar het midden, wat er precies in zit.
- 5.
Op basis daarvan besluit ik: wat ik wegsnijd en wat ik laat zitten tot het broed is uitgelopen.
Raat is geen wegwerpartikel. Oude, donkere broedraat vervang je wel, omdat er zich van alles in ophoopt, maar wat goed is houd je.
Meer weten: waarom raat zo veel waard is
Was is duur, en de bijen betalen ervoor. Voor een kilo was verbruiken ze een veelvoud daarvan aan honing; de schattingen lopen uiteen, maar het gaat om enkele kilo's honing per kilo was.
Dat verklaart een paar dingen die je verderop tegenkomt. Waarom je bij het je best doet om de raat heel te houden, bijvoorbeeld: een volk dat zijn raat terugkrijgt, hoeft hem niet opnieuw te bouwen, en dat scheelt honing die anders in de was gaat zitten.
Even controleren of je het begrijpt
Je hangt een raam zonder kunstraat en zonder strookje aan de bovenlat midden in het broednest. Wat vind je er twee weken later waarschijnlijk?
Maak een gratis account om deze les als afgerond te markeren.