Wat je in de winter wel en niet doet

Het is januari, het is mooi weer, en je wilt weten hoe het gaat. Mag je de kast openmaken?

Nee. En dat is precies de moeilijkste les van deze hele module.

Een kast openen in de winter breekt de tros. Bijen slaan geen warmte op; ze maken hem doorlopend door met hun vliegspieren te trillen. Wat een open kast kost is dus geen voorraad maar rust: de tros valt uiteen en moet zich opnieuw sluiten, en bijen die er bij vier graden uit vallen komen er niet meer in terug. De informatie die je ermee wint, weegt daar niet tegenop, want je kunt er in januari toch vrijwel niets mee.

Dat is iets anders dan "een kast mag in de winter nooit open". Voor een winterbehandeling ga je er wel in, kort en doelgericht. Het onderscheid zit in de reden: voor een ingreep die niet kan wachten wel, uit nieuwsgierigheid niet.

Maar afblijven is niet hetzelfde als niets weten. Er zijn drie dingen die je van buitenaf kunt vaststellen, en samen geven ze een redelijk beeld.

Tillen aan de achterkant vertelt of er nog gewicht in zit. Het gemul op de bodemschuif laat zien tussen welke ramen de tros zit en of hij zich verplaatst. En op een zonnige dag boven de tien graden zegt de vliegactiviteit iets, vooral vergeleken tussen je volken onderling.

Wat je wel doet: sneeuw voor het vlieggat weghalen, controleren of het dak er nog op ligt, en ingrijpen als het gewicht alarmerend snel afneemt. Dat laatste is de enige reden om in de winter iets te doen, en dan nog alleen met een plak suikerdeeg boven de ramen, snel en zonder de kast uit elkaar te halen.

Wat je in de winter vooral doet, is het werk van vorig seizoen laten uitkomen. Wie in augustus goed heeft behandeld en gevoerd, hoeft in januari niets. Wie dat niet deed, kan het in januari ook niet meer repareren.