Waarom augustus de maand is

De meeste beginners denken dat inwinteren in oktober begint, als het kouder wordt. Waarom is dat te laat?

Omdat het volk dat de winter in gaat dan al gemaakt is.

Reken terug. De bijen die in oktober in de kast zitten, zijn als ei gelegd in augustus en begin september. Dat zijn de winterbijen uit de eerste module: het type bij met het sterk ontwikkelde vetlichaam, dat maanden meegaat in plaats van weken. Die omschakeling gaat geleidelijk en er staat geen datum voor; augustus en september zijn de praktische periode in Nederland, niet een biologische grens. Wat er in die weken gebeurt, bepaalt hoe die bijen eruitkomen. Was er genoeg stuifmeel? Was de mijtdruk laag? Had de koningin ruimte om te leggen? Wie in oktober begint, kan die vragen alleen nog achteraf stellen.

Augustus is bovendien de maand waarin drie dingen samenvallen die elkaar versterken. De dracht loopt terug, dus het volk verbruikt meer dan het haalt. De varroapopulatie is op haar hoogtepunt, want die is de hele zomer meegegroeid met het broed. En precies dan worden de winterbijen aangelegd. Dat is geen ongelukkig toeval maar de kern van het probleem: het kwetsbaarste broed van het jaar wordt gemaakt op het moment dat de mijtdruk het hoogst is.

Daaruit volgt de volgorde die de meeste imkers aanhouden. Eerst de honing eraf, want daarna mag je behandelen zonder dat middelen in de oogst komen. Dan de varroabehandeling, zodat de winterbijen schoon worden aangelegd. En dan pas voeren, zodat het volk de voorraad kan indampen en verzegelen voordat het te koud wordt.

Wat je hier niet moet doen, is de behandeling uitstellen tot het voeren klaar is. Dan legt het volk zijn voorraad aan terwijl de mijten de laatste lichting winterbijen aantasten, en dat is precies de schade die je later niet meer repareert. Naast elkaar lopen mag wel, zolang het middel uit de buurt van de voeropening blijft.