Dit is les 2 van de 5. De lessen bouwen op elkaar voort, dus je haalt er het meeste uit als je bij het begin start.

Naar les 1: Waarom zij het verschil maakt

Les 2 · De koningin

Moerloos herkennen

3 min lezen

Vier raten na elkaar met een klok erboven: eerst eitjes en jong broed, dan alleen ouder broed, dan alleen gesloten broed, en tenslotte een vrijwel lege raat — Wat er op de raat ontbreekt, verraadt hoe lang ze al weg is.

Je vindt geen eitjes. Is dit volk ?

Misschien, maar de bruikbaarder vraag is: sinds wanneer dan?

Wat je op de ramen ziet, is een klok die achteruit loopt. Die klok begint bij het eitje. Tel vanaf de dag dat het gelegd is: rond dag drie komt het uit, rond dag negen gaat de cel dicht, rond dag eenentwintig loopt de werkster uit. Dat zijn geen drie fasen die je bij elkaar optelt, maar drie momenten op een tijdlijn. Zie je een eitje, dan is er hooguit drie dagen geleden gelegd. Een open larve betekent hooguit negen dagen. Een gesloten cel hooguit eenentwintig. Uit wat er ontbreekt, kun je terugrekenen wanneer er voor het laatst is gelegd.

Geen eitjes maar wel jonge larven: er is drie tot vijf dagen niet gelegd. Geen eitjes en geen open broed, alleen gesloten: het is negen dagen of langer geleden. Helemaal geen broed meer: minstens drie weken.

Dat verschil is geen weetje maar bepaalt wat je nog kunt doen. Zolang er larven zijn die jonger zijn dan drie dagen, kan het volk zelf een opzetten. Kan, en dat is iets anders dan even goed: hoe jonger de larve die ze kiezen, hoe beter de koningin die eruit komt. Uit een larve die tegen de drie dagen loopt komt zelden een beste . Zijn die er niet meer, dan kan het dat niet meer, en moet er iets van buiten komen: een raam met jong broed van een ander en aantoonbaar gezond volk, een dop, of een koningin.

Een luidspreker met muzieknoten naast een kast waar bijen onrustig rond het vlieggat lopen — Een moerloos volk klinkt anders, en gedraagt zich anders bij het vlieggat.

Er zijn ook signalen die niet op de ramen zitten. Een moerloos volk klinkt anders, met een aanhoudende hogere toon. Het is vaak onrustiger en prikkelbaarder. Dat zijn aanwijzingen, geen bewijs. Waar je niets aan hebt is de stuifmeelaanvoer. Die hangt vooral af van hoeveel broed er te voeren is en van wat er buiten bloeit, en je ziet het beide kanten op gebeuren. Blijf dus bij wat er op de ramen ligt.

Zo redeneert een ervaren imker bij dat volk:

1.
Dit zie ik: geen eitjes, geen larven, wel een handvol en een onrustig geluid.
2.
Dit zegt mij: hier is minstens negen dagen niet gelegd, en zelf redden gaat niet meer lukken.
3.
Dit weet ik nog niet: of er ergens toch een jonge koningin loopt die nog moet beginnen.
4.
Daarom controleer ik: of er lege, gepoetste cellen in het hart van het nest zijn, want daar zou ze beginnen.
5.
Op basis daarvan besluit ik: een raam met open broed uit een ander volk erbij hangen en over vier dagen terugkijken.

Dat laatste is een test die dubbel werkt. Zet het volk op dat raam, dan was het moerloos. Doet het niets, dan is er wel degelijk een koningin, en heb je haar alleen nog niet gevonden.

Even controleren of je het begrijpt

Je vindt geen eitjes en geen larven, alleen gesloten broed. Wat betekent dat?

← Waarom zij het verschil maakt

Volgende les →

Maak een gratis account om deze les als afgerond te markeren.