Naar de inhoud
Imkerplein

Les 1 · De koningin

Waarom zij het verschil maakt

3 min lezen

Ontwikkelingsduur van ei tot volwassen bij voor koningin, werkster en dar
Zestien dagen vanaf het ei, en daarna nog ongeveer een week voordat ze legt

Een volk verliest zijn koningin op 1 mei. Wanneer heeft het weer een leggende koningin, als je niets doet?

Ergens rond 20 mei, en dat rekensommetje is de kern van deze hele module.

Een koningin doet twee dingen. Ze legt eitjes, tot wel tweeduizend per dag in het voorjaar, en dat is de enige aanvoer van nieuwe bijen die een volk heeft. En ze verspreidt die het volk vertellen dat er een is, waardoor werksters hun eigen eierstokken onderdrukt houden en het volk als eenheid blijft functioneren.

Valt ze weg, dan stopt allebei. En herstel kost tijd, want de biologie ligt vast. Van eitje tot koningin duurt het zestien dagen, maar een volk dat zijn koningin verliest begint niet bij een eitje. Het kiest een larve die er al ligt, en die is dan al een paar dagen op weg. Vanaf het moment dat het volk begint duurt het dus nog een dag of twaalf tot ze uitloopt. Daarna moet ze rijpen, uitvliegen om te paren, en pas dan begint ze te leggen. Bij elkaar zit je op zo'n drie weken, en op langer als het weer het paren tegenhoudt. En het volk kan alleen beginnen als er nog larven zijn die jong genoeg zijn.

Ondertussen loopt de aanvoer terug. Werksters leven in het seizoen vier tot zes weken. Drie tot vier weken zonder nieuwe bijen betekent een volk dat merkbaar krimpt, precies wanneer het zou moeten groeien.

Dat is de reden dat moerloosheid zo zwaar telt. Niet omdat een volk er meteen aan doodgaat, maar omdat elke dag dat je het niet doorhebt, het herstel verder wegschuift.

Zo redeneert een ervaren imker die twijfelt:

  1. 1.

    Dit zie ik: een volk dat rustiger is dan de buren en waar ik geen eitjes vind.

  2. 2.

    Dit zegt mij: mogelijk is er sinds enkele dagen niet gelegd.

  3. 3.

    Dit weet ik nog niet: of ze weg is of alleen even niet legt, en hoe lang dat al zo is.

  4. 4.

    Daarom controleer ik: of er open broed is, want dat vertelt me hoe ver terug de laatste eitjes liggen.

  5. 5.

    Op basis daarvan besluit ik: nu ingrijpen als er geen open broed meer is, want dan kan het volk zichzelf niet meer redden.

Links een cel met een jonge larve en een pijl naar een bevolkte kast, rechts een lege cel met een kruis en een vrijwel verlaten kast
Met een jonge larve heeft het volk nog een uitweg. Zonder niet.

Die laatste regel is de belangrijkste van deze module, en de volgende les gaat erover: zolang er jonge larven zijn, heeft een volk nog een uitweg. Daarna niet meer.

Even controleren of je het begrijpt

Je volk verliest op 1 mei zijn koningin. Er liggen op dat moment nog jonge larven. Wanneer zie je op zijn vroegst weer eitjes?

Maak een gratis account om deze les als afgerond te markeren.