Dit is les 5 van de 5. De lessen bouwen op elkaar voort, dus je haalt er het meeste uit als je bij het begin start.
Naar les 1: Waarom zij het verschil maaktLes 5 · De koningin
De koningin vervangen: door het volk, of door jou
4 min lezen
Je vindt in augustus twee midden op een raam. Het is geen zwermtijd, het volk werkt rustig door, en je weet dat de koningin drie jaar oud is. Grijp je in?
Nee. Dit volk is precies aan het doen wat jij anders zelf had moeten doen.
Een koningin wordt op twee manieren vervangen: het volk doet het, of jij doet het. Deze les gaat over allebei, en vooral over de vraag hoe je ziet welke van de twee aan de orde is.
Als het volk het zelf doet
Een volk kan zijn eigen koningin vervangen zonder dat er iets misgaat en zonder dat er gezwermd wordt. Dat heet . Het volk kweekt een of twee nieuwe koninginnen op, laat er een uitlopen en paren, en de oude verdwijnt ergens in die periode. Soms lopen moeder en dochter een tijdje samen in de kast, wat je verder zelden ziet.
Waarom een volk dat doet, is meestal terug te voeren op de koningin zelf: ze wordt ouder, haar neemt af, of ze legt minder trefzeker. Het volk merkt dat eerder dan jij.
Het herkennen zit hem in drie dingen samen. De cellen zitten midden op het raam en niet aan de onderrand. Het zijn er een of twee en niet acht. En het volk vertoont verder geen zwermgedrag: geen ophoping van bijen, geen drukte bij het , gewoon rustig doorwerken.
De verleiding om die cellen weg te breken is groot, en het is bijna altijd de verkeerde keuze. Doe je dat, dan houd je een koningin in stand die het volk zelf al heeft afgeschreven, en verlies je een gratis vervanging. Dit is weer zo'n moment waarop niets doen de beste zet is, en dat zijn er in het imkeren meer dan een beginner verwacht.
Het risico is het weer. Een moerwisseling laat in het seizoen kan misgaan als er te weinig zijn of het te koud is om te paren. Vandaar dat je het wel volgt, ook al doe je niets.
Even controleren of je het begrijpt
Je vindt twee koninginnencellen midden op het raam bij een rustig volk buiten de zwermtijd. Wat doe je?
Als jij het doet
Een koningin kan vier tot vijf jaar leven, maar haar beste jaren zijn de eerste twee. Daarna raakt haar voorraad sperma op, en dan legt ze meer onbevruchte eitjes, dus meer darren, in een steeds rommeliger patroon. Ook haar feromoon neemt af, en een volk met een zwakker feromoon is eerder geneigd tot en tot moerwisseling.
Dat is de reden dat veel imkers standaard om de twee jaar vervangen. Het is geen natuurwet, het is risicospreiding: je ruilt een koningin die het nog doet in voor de zekerheid dat je volgend voorjaar geen verrassing hebt.
Wat vaker de doorslag geeft zijn de signalen. Een broedbeeld dat van jaar op jaar rommeliger wordt. Meer darrenbroed dan bij je andere volken. Een volk dat achterblijft bij de rest zonder dat je een andere verklaring vindt.
En temperament, al is dat het lastigst te beoordelen.
Meer weten: hoeveel van het karakter is de koningin
Aanleg telt mee: een koningin geeft door hoe fel haar nakomelingen zijn. Maar omstandigheden tellen net zo goed. Een volk met honger, een volk, een volk dat net is verstoord of dat ziek is, kan een tijd lang veel feller zijn dan het van zichzelf is.
Oordeel dus nooit op één inspectie. Is een volk onder gewone omstandigheden keer op keer onhandelbaar, dan verandert een nieuwe koningin het karakter wel degelijk.
Het moment telt. Vervangen doe je in het seizoen, wanneer er darren vliegen en het warm genoeg is om te paren. Een koningin die in september nog moet paren, wordt zelden een goede.
Zo redeneert een ervaren imker in juli:
- 1.
Dit zie ik: een koningin van drie jaar, een rommelig broedbeeld en meer darren dan bij mijn andere volken.
- 2.
Dit zegt mij: ze loopt op haar eind, en het volk gaat dat komend voorjaar merken.
- 3.
Dit weet ik nog niet: of het volk het zelf al aan het oplossen is met een stille moerwisseling.
- 4.
Daarom controleer ik: of er cellen midden op de ramen zitten.
- 5.
Op basis daarvan besluit ik: zelf vervangen als het volk niets doet, want nu is er nog tijd om te paren.
Dat redeneertje is de hele les in vijf regels. Je kijkt eerst of het volk al bezig is, en pas als het antwoord nee is, wordt het jouw beslissing.
Even controleren of je het begrijpt
Je koningin is drie jaar oud. Het broedbeeld is dit voorjaar duidelijk rommeliger dan vorig jaar, en er is meer darrenbroed dan bij je andere volken. Wat weegt hier het zwaarst?
Maak een gratis account om deze les als afgerond te markeren.