Les 1 · Varroa

De mijt zelf

3 min lezen

Een varroamijt van dichtbij op de kop van een witte bijenpop in een geopende cel, plat en roodbruin met zichtbare pootjes — Zo ziet ze eruit: plat, roodbruin, breder dan lang, met acht pootjes aan de voorkant. Ongeveer anderhalve millimeter, hier op de kop van een pop.

Je schuift in juli de eruit en telt drie mijten. Drie, op een volk van tienduizenden bijen. Dat klinkt als bijna niets. Waarom is dat getal toch reden om verder te kijken?

De levenscyclus van de varroamijt — Zichtbaar op de bij, onzichtbaar in gesloten broed

destructor is een mijt ter grootte van een speldenknop die uitsluitend van honingbijen leeft. Ze heeft twee heel verschillende fasen, en het verschil daartussen bepaalt alles wat een imker met haar te maken krijgt.

Een varroamijt ligt als een klein roodbruin schildje op een vingernagel — Ter grootte van een speldenknop, ongeveer anderhalve millimeter breed. Op een vingernagel zie je pas hoe klein ze werkelijk is.

In de eerste fase zit ze op een volwassen bij, weggedoken tussen de schubben van het achterlijf waar de bij haar niet weg kan poetsen. Daar voedt ze zich met het , het orgaan waarin een bij haar reserves opslaat en waarmee ze haar afweer regelt. Dat is precies waarom de schade groter is dan een klein wondje zou doen vermoeden.

In de tweede fase kruipt ze een broedcel in, vlak voordat de werksters die . Daar plant ze zich voort, beschermd door het , en komt ze met een paar dochters weer tevoorschijn zodra de jonge bij uitloopt. Ze heeft daarbij een duidelijke voorkeur voor : dat blijft langer gesloten, en dus kunnen er meer jongen volwassen worden.

Reken daarmee terug wat die drie mijten betekenen. Wat je op de schuif ziet, zijn alleen de mijten die op dat moment dood naar beneden vielen. De rest zit op bijen of achter een dekseltje. Bij een volk met veel broed zit het merendeel van de populatie verborgen, en de zichtbare paar zijn het topje.

Zo redeneert een ervaren imker bij die telling:

1.
Dit zie ik: drie gevallen mijten op de schuif na drie dagen, dus ongeveer één per dag.
2.
Dit zegt mij: er zit een populatie in dit volk, en die is groter dan wat er is gevallen.
3.
Dit weet ik nog niet: hoe groot precies, want de natuurlijke val zegt weinig zonder te weten hoeveel broed erin zit.
4.
Daarom controleer ik: hoeveel gesloten broed dit volk heeft, en meet ik daarnaast met een methode die de bijen zelf bemonstert.
5.
Op basis daarvan besluit ik: pas na die tweede meting of dit een volk is dat nu aandacht nodig heeft.

En dan het punt dat dit onderwerp zo lastig maakt: de populatie groeit mee met het broed. Een volk dat in mei nog schoon leek, kan in augustus zwaar besmet zijn zonder dat er van buiten iets aan te zien is.

Even controleren of je het begrijpt

Waarom heeft een varroamijt een uitgesproken voorkeur voor darrenbroed?

Volgende les →

Maak een gratis account om deze les als afgerond te markeren.