Dit is les 3 van de 7. De lessen bouwen op elkaar voort, dus je haalt er het meeste uit als je bij het begin start.

Naar les 1: Wat je wilt weten voordat je opent

Les 3 · Een volk inspecteren

Moergoed: is er een leggende koningin?

3 min lezen

Een imker houdt een raam schuin in het licht om in de cellen te kunnen kijken — Licht over je schouder, raam schuin: dan pas zie je wat er onderin de cel ligt.

Je hebt alle tien de ramen gehad en de koningin nergens gezien. Je twijfelt of je opnieuw moet beginnen. Moet dat?

Nee. Je hebt haar niet nodig om te weten dat ze er is.

Een koningin vinden op een raam vol bijen is lastig, kost tijd en houdt de kast lang open. Het bewijs dat je zoekt ligt ergens anders, en het is harder dan een glimp van haar rug. Dat bewijs heet : eitjes en jonge larven. Een eitje betekent dat er hooguit drie dagen geleden een leggende koningin op dat raam is geweest. Dat is meer dan je weet als je haar wel ziet maar niet weet of ze legt.

Hoe de stand van een eitje in de cel zijn leeftijd verraadt — Rechtop is vers, liggend is bijna larve

Eitjes zien is een kwestie van techniek, niet van goede ogen. Houd het raam schuin zodat het licht van achter je over je schouder in de cellen valt. Een eitje is een wit staafje van ongeveer anderhalve millimeter, onderin de cel. Staat het rechtop, dan is het van vandaag. Ligt het plat op de bodem, dan is het bijna drie dagen oud en komt er zo een larve uit.

Macro-opname van een raat waarin in vrijwel elke cel één wit eitje onderin ligt — Zo zien ze er in het echt uit: één per cel, onderin. Foto: Piscisgate, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 (opent in een nieuw tabblad). Verkleind voor het web.

Dat verschil is bruikbaar. Vind je alleen liggende eitjes en jonge larven maar geen rechtopstaande, dan is er de laatste dag niet gelegd. Lees die standen als richting, niet als klok: je haalt er dagen uit, geen uren. Dat hoeft niets te betekenen, maar het is wel een reden om over een week terug te komen.

Kijk in het midden van het , niet aan de randen. Een koningin legt van binnen naar buiten, dus de verste cellen zijn het laatst aan de beurt en het eerst leeg als het minder gaat.

Zo redeneert een ervaren imker als hij haar niet vindt:

1.
Dit zie ik: geen koningin, maar wel rechtopstaande eitjes op twee ramen in het hart van het nest.
2.
Dit zegt mij: er is vandaag of gisteren gelegd, dus er is een leggende koningin.
3.
Dit weet ik nog niet: of ze goed legt, want een handvol eitjes zegt niets over het tempo.
4.
Daarom controleer ik: hoeveel er is, want dat laat zien wat ze de afgelopen twee weken deed.
5.
Op basis daarvan besluit ik: de kast dichtdoen en haar met rust laten.

Andersom is het serieuzer. Geen eitjes, geen jonge larven en alleen gesloten broed betekent dat er ruim een week niet is gelegd. Dan wordt de vraag pas echt: is dit volk moerloos, en zo ja, hoe lang al?

Even controleren of je het begrijpt

Je vindt geen koningin, maar wel rechtopstaande eitjes. Wat weet je?

← De kast openen en een raam hanteren

Volgende les →

Maak een gratis account om deze les als afgerond te markeren.